Sudan Południowy to najmłodsze państwo świata, które uzyskało niepodległość w 2011 roku na mocy porozumienia kończącego najdłuższą wojnę domową w historii Afryki – II wojnę domową w Sudanie. Jak można się domyślić, większość mieszkańców nadal pamięta wojnę, a nawet jeśli nie, to wciąż odczuwa jej skutki.
Sytuacja w państwie wygląda obecnie następująco: niektóre rejony nadal pozostają obszarami aktywnych walk, w grudniu mają się odbyć pierwsze wybory w kraju, a we wrześniu prezydent rozwiązał rząd, uzasadniając tę decyzję trudną sytuacją polityczną.
Nie tylko sytuacja polityczna jest tutaj trudna. Kiedy pierwszy raz weszłam do pokoju nauczycielskiego w Saint Joseph Primary School w Wau, oprócz z lekka nieufnych spojrzeń nauczycieli, ku mojemu zaskoczeniu przywitała mnie plątanina kabli od ładowarek i podłączonych do nich telefonów, ponieważ (jak się później dowiedziałam) ludzie tutaj nie mają dostępu prądu w domach, więc żeby naładować telefon muszą iść do sklepu i słono zapłacić, dlatego jeśli tylko mają możliwość skorzystania z gniazdka w miejscu, w którym się znajdują, zrobią to. Podobnie jak z brakiem dostępu do prądu, w domach generalnie nie ma bieżącej wody. W tej sytuacji są dwie opcje: albo długa droga do studni, albo zakup wody transportowanej przez wychudzonego osła, sprzedawanej przez jego równie wychudzonego właściciela.
W pokoju nauczycielskim nie tylko dowiedziałam się jak naprawdę wygląda życie mieszkańców Wau, ale też poznałam mnóstwo cudownych, młodych lub bardzo młodych nauczycieli (tutaj średnia wieku nauczyciela raczej nie przekracza 19 lat).
Poznałam cudowną Janet o anielskim głosie i niespotykanej w tutejszych stronach delikatności, która – jak to sama stwierdziła – gdyby tylko było to możliwe, zostałaby aktorką; zapalonego piłkarza Samuela, który niesamowicie zaimponował mi, wymieniając polskie kluby piłkarskie; radosną Achol, która, gdy tylko słyszy muzykę, zaczyna się bujać w jej rytm, a jej uśmiech rozpromienia cały pokój; Boazę o bystrym spojrzeniu, który odpowiada na wszystkie zadane przeze mnie pytania podczas teacher training, za który jestem odpowiedzialna; Kura, który zamiast mnie słuchać, rysuje genialne obrazki na okładce zeszytu; i Victora, który chciałby w końcu wrócić na uniwersytet, na którym obecnie nie odbywają się zajęcia, ponieważ wykładowcy, którzy powinni być opłacani przez rząd, nie otrzymują wypłat od miesięcy.
Zresztą nie oni jedyni, ponieważ w wojsku i policji sytuacja wygląda tak samo. Siostry któregoś razu opowiedziały mi historię policjanta, ojca piątki dzieci, który od 20 miesięcy nie dostaje wypłaty i nie ma jak opłacić czesnego w szkole. Teraz już wcale nie dziwią mnie funkcjonujące w Sudanie Południowym check-pointy, czyli patrole policji zatrzymujące podróżujących drogą lądową i żądające pieniędzy. Dlatego tutejsi choć niezwykle gościnni to nieufni, hardzi i pozbawieni delikatności.
Każdy walczy o swoje. Z jednej strony to bardzo trudne, z drugiej całkiem zrozumiałe. Co mnie jednak bardzo rozczula, to to, jak mogę obserwować jak pod wpływem odrobiny dobroci i radości powoli miękną ich serca. Kiedy pierwszy raz z Alą organizowałyśmy zajęcia plastyczne dzieci wołały jedno przez drugie: sister, pencil! Sister colour! I gdy tylko dostały to czego chciały odwracały się na pięcie i odchodziły. Teraz czasem mówią dziękuję, a nawet dzielą się przyborami. Kiedy ostatnio zaczęłam zamiatać salę z resztek bibuły, zanim się obejrzałam miałam garstkę pomocników zamiatających razem ze mną, podnoszących ławki i trzymających szufelkę. Dziś, podczas summer campu dla dzieci, wszyscy początkowo nieufni nauczyciele tańczyli i śmiali się razem z nami. Nawet Samuel, który zarzekał się, że nie tańczy.
Poza doświadczaniem tych wielkich-małych cudów Pan Bóg uczy mnie, poprzez ludzi, w tym jakże trudnym miejscu, dwóch bardzo ważnych rzeczy. Po pierwsze: niezależnie od tego, co się dzieje – „Misia, no problem”, a po drugie: „Misia, relax a little, enjoy your life”.
Michalina Mordalska
pracuje na misji w Wau w Sudanie Południowym
